محمد رضا واليزاده معجزى

549

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

دانشمند محترم آقاى صفائى نوشته‌اند ، چند روز قبل از فاجعه قتل ناصر الدين شاه هنگامى كه رضا قلى خان در خرم‌آباد بود ، تيره‌هاى مختلف عشاير لرستان از هر سو اغنام و احشام خود را به شهر خرم‌آباد مىآوردند و عرصه را بر اهل شهر تنگ كرده بودند و رضا قلى خان ناچار چند نفر از سران لر را احضار و سبب كوچيدنشان به شهر را تحقيق كرد . در جواب گفتند ما پيرى در ميان خود داريم و او گفته است كه در چنين روزى در تهران بلايى عظيم نازل مىشود و مصيبتى سخت اتفاق مىافتد كه احتمال دارد مملكت شلوغ و آشفته گردد و به‌همين مناسبت ما قبل از واقعه اغنام و احشام خود را به شهر مىآوريم . سه روز بعد قتل ناصر الدين شاه واقع شد و امين السلطان صدراعظم اوامر مؤكد براى حفظ انتظامات به عهده استانداران و فرمانداران صادر كرد و در لرستان ايل بيرانوند براى غارت بروجرد و خرم‌آباد تصميماتى اخذ كرده بودند ليكن نظام السلطنه كه حاكمى مقتدر و مدبر بود با افواج دولتى و يك‌صد سوار شخصى خود شهر خرم‌آباد را سنگربندى و خود در نهايت شجاعت و از خودگذشتگى به اتفاق سواران بختيارى براى مقابله با بيرانوندها حركت كرد و در چند فرسخى با آنها مواجه و بيرانوندها را با كمك لطفعلى خان بختيارى متوارى ساخت و از سران آنها تعهد گرفت كه مزاحم و متعرض احدى نشوند . حادثه قتل ناصر الدين شاه در لرستان اثر بد بخشيد زيرا لرستانيان كه تا آن زمان آسوده و مطيع بودند ، از اين به بعد شروع به ايجاد ناامنى در بعضى نقاط كرده و غالبا از پرداخت ماليات شانه خالى مىكردند . حسينقلى خان نظام السلطنه تا سال 1314 واليگرى خوزستان و لرستان و بروجرد و بختيارى را به عهده داشت و سعد الملك برادرش نيز حكمرانى بروجرد و لرستان و رضا قلى خان نيابت حكومت لرستان را به عهده داشتند . در ماه شعبان سال 1314 حسينقلى خان بنابه مصالحى خوزستان و چهارمحال بختيارى را به سعد الملك برادر خود واگذاشت ، خود جهت اداره لرستان به بروجرد رفت و به فاصله چند ماه كه ميرزا على اصغر خان اتابك به فرمان شاه جديد مظفر الدين شاه از صدارت معزول و ميرزا على خان امين الدوله جد آقاى دكتر امينى به مقام صدارت منصوب گرديد ، حسينقلى خان هم به تهران احضار شد و در كابينه وزير عدليه بود . نخستين مأموريت رضا قلى خان در سال 1314 در لرستان به پايان رسيد و تا سال 1324 كه به‌جاى شاهزاده ابو الفتح ميرزا سالار الدوله پسر مظفر الدين شاه ( كه در لرستان علم ياغيگرى